Najczęściej zadawane pytania

Być może się tego nie spodziewasz, ale w holenderskim Kodeksie cywilnym (Burgerlijk Wetboek) 8 artykułów poświęconych jest prawom i obowiązkom obywateli w odniesieniu do rzeczy zgubionych i znalezionych. Jeśli coś znajdziesz, wiążą się z tym konsekwencje prawne – nawet jeśli coś zgubisz. Kodeks cywilny stanowi ponadto, że to gmina (a nie policja) odpowiada za wykonywanie zadania „obowiązek pieczy nad rzeczami bez nadzoru” (zorgplicht onbeheerde zaken), czyli za rejestrację rzeczy zgubionych i znalezionych oraz zarządzanie nimi. Poniżej znajdziesz objaśnioną wersję Księgi 5 Kodeksu cywilnego, art. 5–12, z której dokładnie dowiesz się, jakie masz prawa i obowiązki w odniesieniu do rzeczy zgubionych i znalezionych:

Artykuł 5

Kto znajdzie rzecz pozostawioną bez nadzoru i ją zabierze, jest zobowiązany: niezwłocznie zgłosić znalezisko. O tym, gdzie należy to zrobić, przeczytasz poniżej w punkcie 2. Zgłoszenia nie trzeba dokonywać, jeśli znalazca bezpośrednio po znalezieniu powiadomił osobę, którą uważał za właściciela lub którą mógł uznać za osobę uprawnioną do odbioru rzeczy; niezwłocznie powiadomić o znalezisku, jeśli dokonano go w mieszkaniu, budynku lub środku transportu. O tym, kogo należy powiadomić, przeczytasz poniżej w punkcie 2. Tego powiadomienia nie trzeba dokonywać, jeśli znalazca bezpośrednio po znalezieniu powiadomił osobę, którą uważał za właściciela lub którą mógł uznać za osobę uprawnioną do odbioru rzeczy; oddać rzecz gminie, jeśli gmina tego wymaga na podstawie ogólnego rozporządzenia lokalnego (Algemene Plaatselijke Verordening): Zgłoszenia, o którym mowa powyżej w lit. a), można dokonać w każdej gminie u wyznaczonego do tego urzędnika. Powiadomienia, o którym mowa powyżej w lit. b), należy dokonać u osoby, która zamieszkuje mieszkanie lub która użytkuje albo eksploatuje budynek lub środek transportu, albo u osoby sprawującej nadzór. Znalazca zawsze może oddać rzecz na przechowanie w dowolnej gminie. Jeśli tego nie zrobi, musi sam należycie dbać o rzecz. Znalazca może zażądać od urzędnika, któremu zgłasza znalezisko, potwierdzenia zgłoszenia lub oddania rzeczy na przechowanie.

Artykuł 6

Jeśli znalazca postąpił zgodnie z tym, co opisano powyżej w art. 5.1, staje się właścicielem znalezionej rzeczy, gdy: od chwili zgłoszenia lub powiadomienia upłynął jeden rok (zob. 5.1 a), a rzecz nadal znajduje się w gminie lub u znalazcy. Ten roczny termin nie obowiązuje w przypadku rzeczy, które: zostały dobrowolnie oddane na przechowanie gminie i należą do kategorii rzeczy niecennych (rzeczy o wartości poniżej 450 €), określonej w ogólnym rozporządzeniu administracyjnym (Algemene Maatregel van Bestuur). W takich przypadkach burmistrz może postanowić, że po upływie trzech miesięcy od oddania na przechowanie rzeczy te zostaną: sprzedane na rachunek gminy, przekazane nieodpłatnie lub zniszczone. Jeśli rzecz została oddana na przechowanie gminie, a powyższe postanowienia tego artykułu nie mają zastosowania, burmistrz może postanowić, że po upływie jednego roku od oddania na przechowanie rzeczy te zostaną: sprzedane na rachunek gminy, przekazane nieodpłatnie lub zniszczone.

Artykuł 7

Znalazca, oddając rzecz niezwłocznie mieszkańcowi mieszkania albo podmiotowi eksploatującemu lub osobie nadzorującej miejsce, w którym rzecz została znaleziona, może przenieść swoje prawa i obowiązki na tego mieszkańca, użytkownika lub podmiot eksploatujący, z tym że nie przysługuje mu wówczas prawo do znaleźnego.

Artykuł 8

Burmistrz może postanowić o sprzedaży rzeczy oddanej na przechowanie gminie, która szybko się psuje albo której przechowywanie wiąże się z wysokimi kosztami lub inną niedogodnością. Jeśli rzecz nie nadaje się do sprzedaży, burmistrz może postanowić o jej nieodpłatnym przekazaniu lub zniszczeniu. Jeśli znalezioną rzeczą jest zwierzę, burmistrz może postanowić, że po upływie dwóch tygodni od oddania na przechowanie zostanie ono sprzedane, jeśli to możliwe, a w przeciwnym razie oddane. Jeśli i to się nie uda, burmistrz może postanowić o uśpieniu zwierzęcia. Burmistrz nie musi przestrzegać wspomnianego dwutygodniowego terminu, jeśli koszty przechowania są nieproporcjonalnie wysokie lub jeśli zwierzę musi zostać uśpione wcześniej ze względów medycznych. To, co uzyska się ze zwierzęcia, zastępuje znalezioną rzecz.

Artykuł 9

Jeśli znalezioną rzeczą są pieniądze, gmina jest jedynie zobowiązana wypłacić osobie, która może się ich domagać, równą kwotę. Obowiązek ten wygasa po upływie terminów, po których burmistrz mógłby postanowić o sprzedaży (zob. art. 6.2 i 6.3).

Artykuł 10

Kto domaga się wydania znalezionej rzeczy od gminy lub od znalazcy, który postąpił zgodnie z art. 5.1, jest zobowiązany zwrócić koszty poniesione na przechowanie i utrzymanie rzeczy oraz na odnalezienie właściciela lub osoby uprawnionej do odbioru rzeczy. Gmina lub znalazca nie muszą wydać rzeczy, dopóki koszty te nie zostaną zwrócone. Jeśli osoba domagająca się rzeczy nie zapłaci kosztów w ciągu miesiąca od ich podania, można przyjąć, że zrzekła się swoich praw. Znalazca, który wypełnił swoje obowiązki, ma prawo do stosownego znaleźnego.

Artykuł 11

Jeśli znalazca na podstawie art. 6.1 stał się właścicielem rzeczy oddanej na przechowanie gminie i nie odebrał jej z gminy w ciągu jednego miesiąca od chwili, gdy stał się jej właścicielem, burmistrz może postanowić o sprzedaży rzeczy na rachunek gminy, jej nieodpłatnym przekazaniu lub zniszczeniu.

Artykuł 12

W drodze ogólnego rozporządzenia administracyjnego lub na jego podstawie można: ustanowić szczegółowe przepisy dotyczące uprawnień wynikających z art. 11; wskazać grupy rzeczy niecennych (zob. art. 6.2); ustanowić szczegółowe przepisy dotyczące: wskazania określonych rodzajów osób i instytucji, które w całości lub w części, ewentualnie na dodatkowych warunkach: są zwolnione z obowiązku zgłoszenia (zob. art. 5.1a) lub są zrównane z gminami w zakresie rozliczania znalezisk; w zakresie rozliczania znalezisk przez osoby lub instytucje (zob. powyżej lit. c) zrównania grup nieodebranych rzeczy i rzeczy znalezionych.

Kliknij tutaj, aby zapoznać się z pełnym tekstem holenderskiego Kodeksu cywilnego.